Pierwsza pomoc

Utrata przytomności i resuscytacja (RKO)

Kto nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, ma zatrzymanie krążenia. Każda minuta bez uciskania klatki piersiowej odbiera mu około dziesięciu procent szans.

Zadzwoń na 999 Dzwoń pod 999, gdy tylko stwierdzisz, że poszkodowany nie reaguje i nie oddycha prawidłowo. Głośnomówiący — dyspozytor poprowadzi Cię dalej.

1 Bezpieczeństwo Zanim dotkniesz poszkodowanego, rozejrzyj się: ruch drogowy, prąd, dym, woda.

2 Reaguje? Zawołaj go głośno i delikatnie potrząśnij za ramiona.

3 Udrożnij drogi oddechowe Połóż go na plecach, odchyl głowę do tyłu i unieś żuchwę.

4 Oddycha prawidłowo? Nie dłużej niż 10 sekund: patrz na klatkę piersiową, słuchaj i wyczuwaj oddech na policzku. Pojedyncze westchnięcia (jak ryba wyjęta z wody) to NIE jest prawidłowy oddech — postępuj tak, jakby nie oddychał.

5 Nie reaguje i nie oddycha prawidłowo: dzwoń pod 999, poślij po AED Jeśli jest was dwoje, jedna osoba dzwoni i biegnie po AED, druga od razu zaczyna uciskać. Jeśli jesteś sam, dzwoń przez głośnomówiący i uciskaj.

6 Uciskanie klatki piersiowej Nadgarstek jednej ręki na środku klatki piersiowej, druga dłoń na wierzchu, ręce wyprostowane. Głębokość 5–6 cm, tempo 100–120 na minutę (jak szybki marsz); po każdym ucisku pozwól klatce piersiowej całkowicie się unieść. Nie przerywaj na dłużej niż kilka sekund.

7 Oddechy ratownicze, jeśli potrafisz 30 uciśnięć, 2 oddechy — głowa odchylona, nos zaciśnięty, każdy oddech około sekundy, klatka piersiowa powinna się unieść. Jeśli nie potrafisz lub nie chcesz wykonywać oddechów, uciskaj bez przerwy — to też ratuje życie.

8 AED Włącz i wykonuj polecenia. Elektrody na nagą, suchą klatkę piersiową zgodnie z rysunkiem na nich. Podczas analizy i wyładowania nikt nie dotyka poszkodowanego. Po wyładowaniu natychmiast wróć do uciskania.

9 Zmieniajcie się Co 2 minuty (z AED po każdej analizie) — po dwóch minutach każdy uciska słabiej, nawet jeśli tego nie czuje.

10 Kiedy przestać Gdy przejmie zespół ratownictwa medycznego, gdy poszkodowany zacznie się ruszać, otworzy oczy i zacznie prawidłowo oddychać, albo gdy opadniesz z sił.

11 Nie reaguje, ale oddycha prawidłowo Pozycja bezpieczna na boku, okryj go, co minutę sprawdzaj, czy nadal oddycha. W razie wątpliwości zostaw go na plecach i obserwuj.

Dzieci Dziecko lub niemowlę: zacznij od 5 oddechów ratowniczych, potem uciskaj — na głębokość około jednej trzeciej klatki piersiowej (u niemowlęcia dwoma palcami lub dwoma kciukami). Jeśli masz przeszkolenie z resuscytacji dzieci, stosunek 15 : 2; w przeciwnym razie tak samo jak u dorosłego (30 : 2), tylko z tymi pięcioma oddechami na początku.Jeśli jesteś sam z dzieckiem i nie masz przy sobie telefonu, najpierw jedna minuta resuscytacji, potem dzwoń.

Czego nie robić Nie czekaj, czy „dojdzie do siebie” — czasu bez uciskania nie da się nadrobić.Nie szukaj tętna. Liczą się reakcja i oddech.Nie przerywaj uciskania dla niczego poza AED i zespołem ratownictwa medycznego.Nie bój się złamać żebra — zdarza się to i się zrasta; zatrzymane serce nie.

Najbliższy defibrylator (AED)Mapa AED w okolicy — działa tylko z zasięgiem.

Źródło: własne sformułowanie na podstawie European Resuscitation Council Guidelines 2021 (Basic Life Support, Paediatric Life Support, First Aid, Cardiac arrest in special circumstances; opublikowano 25.03.2021). Tekst napisany 02.09.2026. Kroki oznaczone jako zasada akcji ratowniczej wynikają z praktyki strażackiej, nie z ERC. Tłumaczenie słowackiego oryginału. Pomoc dla strażaka na miejscu zdarzenia, nie zastępuje kursu pierwszej pomocy ani poleceń dyspozytora numeru 999.