Pierwsza pomoc

Masywny krwotok

Z dużej tętnicy człowiek wykrwawia się w ciągu kilku minut. Krwotok tamuje się uciskiem — mocno, bezpośrednio na ranę, bez puszczania.

Zadzwoń na 999 Dzwoń pod 999 przy każdym krwawieniu, które tryska, płynie strumieniem lub w ciągu kilku minut przesiąka przez opatrunek.

1 Rękawiczki, jeśli są pod ręką Jeśli nie, czysta tkanina lub foliowa torba — ale nie trać czasu na szukanie.

2 Uciśnij bezpośrednio ranę Opatrunek, czystą tkaninę lub gołą dłoń wciśnij w ranę całym ciężarem ciała i trzymaj. To najważniejszy krok; wszystko inne jest potem.

3 Opatrunek uciskowy Na ranę połóż kompres lub złożony gazik i mocno zabandażuj. Jeśli przesiąknie, dołóż kolejną warstwę NA WIERZCH — pierwszej nie zdejmuj.

4 Opaska uciskowa (staza taktyczna) na kończynie Jeśli ucisk nie wystarcza i krew nadal płynie strumieniem: opaska 5–7 cm powyżej rany, nie na stawie, zaciskaj, aż krwawienie ustanie — boli, i ma boleć. Zapisz godzinę (na opasce, na skórze lub na czole). Nie luzuj.

5 Ciało obce w ranie Nie wyciągaj. Uciskaj wokół, obłóż wokół i zabandażuj tak, żeby się nie ruszało.

6 Poszkodowany leży, w cieple Niech leży, okryj go, nie dawaj pić. Obserwuj, czy reaguje i oddycha — bladość, zimny pot i splątanie to objawy wstrząsu; powiedz o tym ratownikom medycznym.

7 Amputowana część ciała Nie myj jej; włóż do czystej suchej torby, tę torbę do drugiej z zimną wodą i lodem. Nie bezpośrednio na lód. Jedzie razem z poszkodowanym.

Czego nie robić Nie podnoś opatrunku, żeby „zobaczyć” — każde zwolnienie ucisku ponownie otwiera ranę.Opaska uciskowa nie jest na otarcia ani na krwawienie, które zatrzyma ucisk; nie zakładaj jej „na wszelki wypadek”.Nie zaciskaj opaski do połowy — luźno zaciśnięta nasila krwawienie.Niczego nie wsypuj ani nie wlewaj do rany.

Źródło: własne sformułowanie na podstawie European Resuscitation Council Guidelines 2021 (Basic Life Support, Paediatric Life Support, First Aid, Cardiac arrest in special circumstances; opublikowano 25.03.2021). Tekst napisany 02.09.2026. Kroki oznaczone jako zasada akcji ratowniczej wynikają z praktyki strażackiej, nie z ERC. Tłumaczenie słowackiego oryginału. Pomoc dla strażaka na miejscu zdarzenia, nie zastępuje kursu pierwszej pomocy ani poleceń dyspozytora numeru 999.