Przysypanie i przygniecenie

Przysypanego zabija to, czego nie widać: kolejne zawalenie, pył, zimno — a czasem samo uwolnienie.

Zadzwoń na 999 Dzwoń od razu pod 112 i 999; powiedz, co go przysypało, od jak dawna i która część ciała jest przygnieciona.

1 Bezpieczeństwo na miejscu zdarzenia Stabilność tego, co zostało, gaz, prąd, woda, kolejne zawalenie. Nikt nie wchodzi, dopóki nie jest zabezpieczone — druga ofiara nikogo nie uratuje.

2 Rozmawiaj z nim Wołaj go, nasłuchuj, gdzie jest. Nawet jeśli go nie widzisz, Twoje słowa są powodem, dla którego się nie podda.

3 Krótko uwięziony: uwolnij od razu Jeśli jest uwięziony dopiero od kilku minut i da się go bezpiecznie uwolnić, uwolnij go natychmiast.

4 Długo przygnieciony: uwolnienie razem z zespołem ratownictwa medycznego Po długim przygnieceniu kończyny lub tułowia (rzędu godziny lub dłużej) stan poszkodowanego może się po uwolnieniu gwałtownie pogorszyć — substancje z przygniecionych mięśni przedostają się do krwi i zatrzymują serce oraz nerki (zespół zmiażdżenia). Jeśli to możliwe, zaplanuj uwolnienie tak, by był przy nim zespół ratownictwa medycznego. To zasada kierowania akcją ratowniczą, nie pierwszej pomocy.

5 Dopóki jest uwięziony Drogi oddechowe i głowa wolne, ochrona przed pyłem (chusta, maseczka), okryj go — w ziemi i pod gruzem szybko się wychładza. Nie dawaj pić ani jeść.

6 Po wydobyciu Zatamuj krwawienie, unieruchom złamania, utrzymuj ciepło, obserwuj reakcję i oddech. Kręgosłup: trzymaj głowę, przenoś jako całość.

Czego nie robić Nie ciągnij za zakleszczoną kończynę — rozerwiesz to, co jeszcze jest całe.Nie usuwaj podpór i elementów „na próbę” — wszystko coś podtrzymuje.Nie idź do przysypanego sam i bez linki asekuracyjnej.

Źródło: własne sformułowanie na podstawie European Resuscitation Council Guidelines 2021 (Basic Life Support, Paediatric Life Support, First Aid, Cardiac arrest in special circumstances; opublikowano 25.03.2021). Tekst napisany 02.09.2026. Kroki oznaczone jako zasada akcji ratowniczej wynikają z praktyki strażackiej, nie z ERC. Tłumaczenie słowackiego oryginału. Pomoc dla strażaka na miejscu zdarzenia, nie zastępuje kursu pierwszej pomocy ani poleceń dyspozytora numeru 999.